5 marca 2026

Sąd Najwyższy podważa argumenty PFR – co to oznacza dla przedsiębiorców?

Jakiś czas temu informowaliśmy o pozwach kierowanych przez PFR przeciwko przedsiębiorcom, a dziś wracamy do tej tematyki, by przeanalizować przełomowe orzeczenie Sądu Najwyższego.

We wspomnianym postanowieniu Sądu Najwyższego z 18 grudnia 2025 r. (sygn. akt I CSK 2279/25), Sąd Najwyższy odmówił rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez Polski Fundusz Rozwoju w sprawie zwrotu subwencji z tarczy finansowej PFR.

Powyższe może mieć kluczowe znaczenie dla tysięcy przedsiębiorców w całej Polsce. Postanowienie wpisuje się bowiem w kształtującą się linię orzeczniczą, niekorzystną dla Polskiego Funduszu Rozwoju, który masowo dochodził zwrotu wypłaconych środków.

Czego dotyczyła sprawa przed Sądem Najwyższym?

W jednej z analizowanych spraw PFR wystąpił do sądu cywilnego o zwrot subwencji od przedsiębiorcy prowadzącego kantory wymiany walut, argumentując, że beneficjent nie spełniał warunków programu i powinien oddać otrzymane środki. Sąd pierwszej i drugiej instancji oddalił powództwo PFR, a sprawa trafiła do Sądu Najwyższego w formie skargi kasacyjnej.

Postanowieniem z 18 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej PFR, co oznacza, że prawomocne orzeczenie sądu apelacyjnego w przedmiocie oddalenia powództwa pozostaje w mocy.

Sama odmowa nie przesądza co do meritum zasadności lub jej braku wszystkich zagadnień prawnych podnoszonych przez PFR, ale w praktyce utrzymuje korzystne dla przedsiębiorcy rozstrzygnięcie
i jednocześnie podważa kluczowe argumenty, które fundusz podnosi w sporach o zwrot subwencji.

Dlaczego to orzeczenie Sądu Najwyższego jest ważne dla przedsiębiorców?

Sąd Najwyższy w praktyce uznał, że:

• w skardze kasacyjnej PFR nie ma przesłanek „istotności” zagadnienia prawnego oraz „oczywistości” zasadności skargi;
• późniejsza zmiana interpretacji danych lub warunków programu przez PFR po podpisaniu umowy nie stanowi podstawy prawnej do dochodzenia zwrotu środków;
• regulacje wewnętrzne, takie jak wytyczne PFR, które fundusz próbował powoływać w procesach, nie mają charakteru powszechnie obowiązującego prawa, więc nie mogły zastępować przepisów ani zmieniać treści umów.

Argumentację przedstawioną przez Sąd Najwyższy uznać należy za słuszną. Jednocześnie, dla wielu beneficjentów oznacza to realną możliwość skutecznej obrony przed pozwami PFR, z dużym bowiem prawdopodobieństwem Sądy traktować ją będą jako potwierdzenie zasadności dotychczas podnoszonych przeciwko PFR zarzutów.